Hãy tưởng tượng bạn đang ngồi ở quán cà phê quen thuộc, không khí xung quanh náo nhiệt hẳn lên khi trận đấu lớn sắp bắt đầu. Trên màn hình, hình ảnh chiếc cúp vàng óng ánh của Giải vô địch bóng đá thế giới hiện lên, một biểu tượng mà hàng tỷ người mơ ước. Được chế tác từ vàng 18 karat và nặng hơn 6 kilôgam, nó không chỉ là một khối kim loại quý giá. Khi các đội trưởng với đôi tay run rẩy vì xúc động nâng chiếc cúp ấy lên cao, họ đang nâng giữ cả một di sản, một lịch sử đầy kịch tính với những câu chuyện về chiến tranh, những vụ trộm ly kỳ và cả những người hùng bốn chân bất đắc dĩ.
Jules Rimet: Chiếc cúp trốn dưới gầm giường và những năm tháng chiến tranh
Chiếc cúp đầu tiên, tiền thân của biểu tượng ngày nay, mang tên Jules Rimet để vinh danh người sáng lập giải đấu. Được thiết kế bởi nhà điêu khắc người Pháp Abel Lafleur, nó mang hình dáng Nữ thần Chiến thắng Nike của Hy Lạp, với đôi cánh dang rộng và chiếc bát hình bát giác trên đầu. Chiếc cúp này là hiện thân cho vinh quang tột đỉnh trong những ngày đầu của bóng đá thế giới.
Tuy nhiên, câu chuyện của nó không chỉ có ánh hào quang sân cỏ mà còn nhuốm màu khói lửa của Thế chiến II. Khi chiến tranh lan rộng khắp châu Âu, số phận của chiếc cúp trở nên mong manh. Phó chủ tịch liên đoàn bóng đá Ý lúc bấy giờ, Ottorino Barassi, đã thực hiện một hành động dũng cảm phi thường. Ông bí mật mang chiếc cúp ra khỏi một két sắt ngân hàng ở Rome, giấu nó trong một hộp đựng giày đơn sơ và cất kỹ dưới gầm giường của mình. Trong suốt những năm tháng chiếm đóng đầy hiểm nguy, biểu tượng bóng đá quý giá nhất đã nằm yên lặng trong bóng tối, được bảo vệ bởi lòng quả cảm của một người đàn ông quyết không để di sản này rơi vào tay kẻ thù.
Năm 1966: Vụ mất tích chấn động và người hùng bốn chân mang tên Pickles
Bốn tháng trước khi Giải vô địch bóng đá thế giới khởi tranh tại Anh năm 1966, một sự kiện đã làm rúng động cả quốc gia. Chiếc cúp Jules Rimet, lúc đó đang được trưng bày tại triển lãm tem ở Westminster Central Hall, đã biến mất không một dấu vết. Vụ trộm táo tợn này đã biến niềm tự hào của nước chủ nhà thành một cơn ác mộng và sự bối rối trên toàn cầu. Một cuộc tìm kiếm quy mô lớn được triển khai, cảnh sát lùng sục khắp nơi nhưng chiếc cúp vẫn bặt vô âm tín.
Giữa lúc cả nước Anh đang nín thở lo lắng, một người hùng không ai ngờ tới đã xuất hiện. Đó là Pickles, một chú chó lai collie đen trắng. Trong một lần đi dạo cùng chủ nhân David Corbett ở Nam London, Pickles đã đánh hơi thấy một gói đồ khả nghi được bọc trong giấy báo cũ, giấu dưới một bụi cây. Khi ông Corbett mở ra, ông không thể tin vào mắt mình: đó chính là chiếc cúp Jules Rimet bị đánh cắp. Ngay lập tức, Pickles trở thành người hùng quốc dân. Chú chó được mời đến các chương trình truyền hình, nhận phần thưởng và thậm chí còn có một vai diễn khách mời trong một bộ phim. Câu chuyện về Pickles đã mang lại một cái kết có hậu đầy tính nhân văn và một chút hài hước cho một trong những vụ án kỳ lạ nhất lịch sử thể thao.
Lời nguyền tan chảy và sự kết thúc của một kỷ nguyên
Theo quy định ban đầu, bất kỳ quốc gia nào vô địch giải đấu ba lần sẽ được quyền sở hữu vĩnh viễn chiếc cúp Jules Rimet. Năm 1970, với thế hệ vàng của những Pelé, Jairzinho, và Rivellino, đội tuyển Brazil đã xuất sắc làm được điều này sau khi đánh bại Ý trong trận chung kết. Chiếc cúp Nữ thần Nike được trao vĩnh viễn cho Brazil như một minh chứng cho sự thống trị của họ.
Thế nhưng, bi kịch đã ập đến. Vào năm 1983, chiếc cúp một lần nữa bị đánh cắp, lần này là từ trụ sở của Liên đoàn bóng đá Brazil ở Rio de Janeiro. Không giống như vụ trộm ở Anh, lần này không có một chú chó Pickles nào xuất hiện để giải cứu. Bất chấp mọi nỗ lực tìm kiếm, chiếc cúp Jules Rimet đã biến mất vĩnh viễn. Giới chức trách tin rằng những tên trộm đã nung chảy nó để bán lấy vàng. Sự kiện này đã đặt một dấu chấm hết bi thảm cho một kỷ nguyên, để lại niềm tiếc nuối vô hạn cho người hâm mộ và buộc thế giới bóng đá phải tìm kiếm một biểu tượng mới cho thời đại hiện đại.
Silvio Gazzaniga và đường cong hoàn hảo nâng đỡ địa cầu
Sau sự biến mất của chiếc cúp Jules Rimet, một cuộc thi thiết kế toàn cầu đã được tổ chức để tìm ra biểu tượng mới cho giải đấu danh giá nhất hành tinh. Trong số 53 bản đệ trình từ khắp nơi trên thế giới, thiết kế của nghệ nhân người Ý Silvio Gazzaniga đã được chọn. Chiếc cúp mới, ra mắt lần đầu tại giải đấu năm 1974, mang một ngôn ngữ thiết kế hoàn toàn khác biệt và giàu ý nghĩa.
Tác phẩm của Gazzaniga mô tả hình ảnh hai vận động viên đang vươn mình trong khoảnh khắc chiến thắng, với cánh tay giơ cao để nâng đỡ Trái Đất. Các đường cong xoắn ốc (spiral) vươn lên từ đế cúp tượng trưng cho năng lượng, sự chuyển động không ngừng và sức mạnh dâng trào của khoảnh khắc ghi bàn hay giành chiến thắng. Thiết kế này không chỉ tôn vinh nhà vô địch mà còn thể hiện tính toàn cầu của môn thể thao, nơi tất cả các quốc gia cùng nhau tranh tài và kết nối. Được làm từ vàng 18 karat và có phần đế chế tác từ đá malachite (đá lông công) màu xanh lục, chiếc cúp là một kiệt tác nghệ thuật thực sự, thể hiện trọn vẹn niềm tự hào và sự đoàn kết mà bạn và những người hâm mộ trên khắp thế giới cảm nhận trong mỗi kỳ giải.
Di sản để lại: Bạn đang nâng chiếc cúp thật hay bản sao?
Để tránh lặp lại bi kịch mất cắp trong quá khứ, một quy tắc mới đã được thiết lập cho chiếc cúp hiện tại. Không một quốc gia nào, dù vô địch bao nhiêu lần, được quyền sở hữu vĩnh viễn chiếc cúp vàng nguyên bản. Trong lễ đăng quang, đội chiến thắng sẽ được nâng cao chiếc cúp thật, làm từ vàng khối, để ăn mừng trước toàn thế giới.
Tuy nhiên, ngay sau đó, chiếc cúp nguyên bản sẽ được đưa trở lại bảo tàng ở Zurich, Thụy Sĩ để bảo quản nghiêm ngặt. Đội vô địch sẽ nhận được một bản sao mạ vàng có kích thước y hệt, được gọi là “Winner’s Trophy”, để mang về nước trưng bày và diễu hành. Đây là một thông tin thú vị để bạn có thể chia sẻ với bạn bè trong giờ nghỉ giải lao, giúp cuộc vui xem bóng đá thêm phần sôi nổi.
| Tiêu chí | Cúp Jules Rimet (1930 – 1970) | Cúp Vàng hiện tại (1974 – nay) |
|---|---|---|
| Nhà thiết kế | Abel Lafleur (Pháp) | Silvio Gazzaniga (Ý) |
| Chất liệu chính | Bạc sterling mạ vàng, đế lapis lazuli | Vàng 18 karat (75%), đế đá malachite |
| Chiều cao | 35 cm | 36,8 cm |
| Cân nặng | 3,8 kg | 6,175 kg |
| Quyền sở hữu | Trao vĩnh viễn cho đội vô địch 3 lần | Lưu giữ vĩnh viễn bởi liên đoàn điều hành, đội vô địch nhận bản sao |
Hỏi đáp nhanh: Góc kiến thức cho buổi tiệc xem bóng đá
Chiếc cúp thật có được mang về nước ăn mừng không?
Không. Chiếc cúp vàng nguyên bản chỉ xuất hiện trên sân khấu trong lễ trao giải. Vì lý do an ninh, nó được cất giữ cẩn thận và đội vô địch sẽ mang một bản sao về nước để diễu hành và trưng bày.
Hai vòng tròn xanh trên đế cúp có ý nghĩa gì?
Phần đế cúp được làm từ đá malachite, một loại khoáng vật có màu xanh lục đặc trưng. Màu xanh này tượng trưng cho màu xanh của sân cỏ và sức sống của môn thể thao. Đây cũng là nơi khắc tên và năm của các quốc gia đã giành chức vô địch kể từ năm 1974.
Chú chó Pickles huyền thoại sau đó ra sao?
Sau khi trở thành người hùng, Pickles đã có một cuộc sống khá sung túc nhờ các khoản tiền thưởng và hợp đồng quảng cáo. Tuy nhiên, thật đáng buồn, chú qua đời chỉ một năm sau đó, vào năm 1967, do một tai nạn trong lúc đuổi theo một con mèo.
